De meeste mensen kopen een kunstkerstboom op basis van hoogte en prijs, zetten hem thuis neer en concluderen dat hij toch iets anders staat dan in de winkel. Dat komt zelden door de boom. Het komt doordat een boom in een winkel op een lege vloer staat, met een plafond van vijf meter en fel licht van boven, en bij jou in een hoek naast een bank.
Een boom kiezen is daarom vooral een ruimtevraag, en pas daarna een smaakvraag.
Meet de hoogte anders dan je denkt
De vuistregel die overal circuleert luidt: houd dertig centimeter over tussen de piek en het plafond. Dat klopt, maar het gaat vaak alsnog mis omdat mensen de voet vergeten. Een standaard verhoogt de boom vijf tot vijftien centimeter, en een decoratieve mand daar omheen soms nog meer.
Meet dus je plafondhoogte, trek de hoogte van de voet eraf, en trek daarna nog eens dertig centimeter af. Bij een plafond van 2,60 meter kom je dan uit op een boom van rond de 2,10 meter, niet op 2,30 zoals de rekensom zonder voet suggereert.
Breedte is de tweede maat die wordt overgeslagen. Een volle boom van twee meter is onderaan al snel 1,30 meter breed. In een kamer waar mensen langs de boom naar de keuken lopen, betekent dat elke avond schuiven. Smalle modellen, vaak aangeduid als slim of narrow, zijn precies voor die situatie gemaakt en zien er in een hoek net zo vol uit.
Waarom de takstructuur belangrijker is dan het aantal takken
Op verpakkingen staat vaak het aantal taktips vermeld, en dat wordt gebruikt als kwaliteitsmaat. Dat cijfer zegt minder dan je denkt. Een boom met veel dunne takken kan er alsnog plat uitzien, terwijl een boom met minder maar beter verdeelde takken vol oogt.
Kijk in plaats daarvan naar drie dingen. Zitten de takken op verschillende lengtes, zodat er diepte in de boom zit? Is het materiaal van de buitenste takken anders dan dat van de binnenste, wat bij betere bomen vaak zo is? En kun je de takken buigen zonder dat ze meteen terugveren naar hun oude stand?
Dat laatste bepaalt hoeveel werk je hebt bij het opzetten. Een boom waarvan de takken hun vorm houden, zet je in twintig minuten mooi. Een boom met stugge draadtakken blijft eruitzien alsof hij net uit de doos komt.
Kleur kiezen begint bij je vloer, niet bij je bank
Bij kunstkerstbomen zie je grofweg drie groentinten: het blauwige groen van een spar, het frisse groen van een den, en de donkere, bijna zwartgroene varianten die de laatste jaren populair zijn geworden in strakke interieurs. Er zijn ook besneeuwde modellen en witte bomen.
De keuze wordt bijna altijd gemaakt tegen de achtergrond van de bank of de muur, terwijl je vloer meer invloed heeft. Een donkere boom op een donkere houten vloer verdwijnt. Een besneeuwde boom op een lichte gietvloer wordt juist heel dominant, wat prachtig kan zijn maar wel betekent dat de rest van de kamer rustig moet blijven.
Zet in je hoofd de boom naast je vloer voordat je hem naast je bank zet. Dat is het contrast dat je vanuit de deuropening ziet.
Wat een boom met verlichting je bespaart en wat hij je kost
Bomen met geïntegreerde verlichting winnen aan populariteit, en het gemak is echt. Geen snoeren wikkelen, geen zichtbare draden, en de lampjes zitten netjes over de diepte van de boom verdeeld in plaats van alleen aan de buitenkant.
Het nadeel zit in de levensduur. Als de verlichting het na zeven jaar begeeft, heb je een boom met vastgemonteerde lampjes die je niet los kunt halen. Bij modellen met vervangbare secties of losse strings is dat op te lossen, bij goedkopere modellen niet.
Vraag daar dus expliciet naar bij aanschaf. Het is de vraag die het verschil maakt tussen een boom die tien jaar meegaat en een boom die na een paar seizoenen half donker in de hoek staat.
Eén stijl in de boom is genoeg
De verleiding om alles te combineren is groot, zeker als je al jaren decoratie verzamelt. Toch werkt een boom bijna altijd beter met één materiaalfamilie en twee kleuren dan met alles door elkaar.
Dat betekent niet dat het saai wordt. Variatie zit in balgrootte, in glans versus mat, en in hoe diep je de decoratie in de takken hangt. Ballen die je dieper in de boom hangt vangen licht op een andere manier en geven de boom laagjes, en dat effect is groter dan een extra kleur toevoegen.
Een kerstboom oogt niet vol door meer spullen, maar door meer diepte.
Wie toch alles wil ophangen wat er is, kan overwegen om een tweede kleinere boom neer te zetten voor de sentimentele stukken. Dan blijft de grote boom rustig en heeft de rest ook een plek.
Kopen in september voelt vroeg en is het niet
Het aanbod is het grootst in de eerste weken van het seizoen, en dat geldt vooral voor de maten die het snelst uitverkopen. Smalle modellen en de hele grote bomen zijn in november vaak weg.
Bij De Bosrand, een familiebedrijf dat in 1980 begon als kwekerij en inmiddels zes vestigingen heeft, loopt het kerstassortiment daarom vroeg in het najaar al vol. Rustig kunnen kiezen uit een compleet aanbod scheelt bovendien de concessie die je in december doet omdat je nu eenmaal een boom nodig hebt.
En een boom die je vijf jaar in de kamer hebt staan, is een van de weinige interieurkeuzes die je maar één keer per decennium maakt. Daar mag je best even voor gaan zitten.
