Bob Mackie is maandag op 87-jarige leeftijd overleden. Het nieuws werd bekendgemaakt via een bericht op zijn eigen Instagram-account en werd onder meer opgepikt door Fashionista, dat schreef dat de mode-industrie een van haar grootsten verliest. In het bericht staat dat hij zijn 87 jaar ten volle heeft geleefd en zijn droom waarmaakte om mode- en kostuumontwerper te zijn, wat volgens de tekst het enige was dat hij ooit wilde.
Voor wie zijn naam niet direct plaatst, geldt bijna zeker het omgekeerde. Je kent zijn werk wel, je wist alleen niet dat het van hem was.
Van assistent van Edith Head naar de Sultan of Sequins
Mackie begon met tekeningen maken voor kostuumontwerper Jean Louis en werkte daarna als assistent van Edith Head, de bekendste kostuumontwerper van de oude studiotijd. Dat is een klassieke leerroute, en je ziet hem er nog jaren later in terug. Zijn jurken zijn nooit slordig geweest, hoe uitbundig ze ook werden.
Hij werd uiteindelijk de Sultan of Sequins genoemd. Variety telt drie Oscarnominaties op zijn naam, voor Lady Sings the Blues, Funny Lady en Pennies From Heaven, plus ruim dertig Emmy-nominaties en negen keer winst. In 2002 werd hij als eerste kostuumontwerper opgenomen in de Television Academy Hall of Fame. In 2019 kwam daar een Tony bij, voor The Cher Show op Broadway, waarvoor hij meer dan zeshonderd kostuums maakte.
De jurken die iedereen kent
Voor The Carol Burnett Show maakte hij tussen 1967 en 1978 meer dan veertienduizend kostuums. Daar zit de jurk bij die van een gordijn met roede en al is gemaakt, gedragen in een parodie op Gone With the Wind. Mackie zei zelf in een interview met het Archive of American Television dat dat kledingstuk voor altijd aan hem zou blijven plakken. Dat is een merkwaardige erfenis voor iemand die zoveel serieuze avondkleding heeft gemaakt, en tegelijk verdiend, want die grap werkt nog steeds.
Met Cher had hij de langste samenwerking. Hij maakte haar kostuums voor The Sonny and Cher Comedy Hour en voor haar eigen shows, de doorschijnende jurk waarmee ze in 1974 naar het Met Gala ging, en het zwarte tweedelige ensemble met veren en een hoofdtooi waarmee ze in 1986 op de Oscars verscheen. Die laatste jurk is inmiddels museumstuk en werd volgens Mackie zelf uitgeleend aan het Academy Museum, met bijbehorende verzekering.
Daarnaast kleedde hij Tina Turner, Diana Ross, Liza Minnelli, Judy Garland, Bette Midler, Whitney Houston en Joan Rivers, en voor het podium ook mannen als Elton John. De naaktjurk waarin Marilyn Monroe in 1962 voor de verjaardag van John F. Kennedy zong, was oorspronkelijk een schets die Mackie maakte voor Jean Louis.
Waarom zijn glitter nog steeds op de loper ligt
Het interessantste aan zijn werk is dat het niet in de jaren zeventig is blijven staan. De laatste jaren dook zijn archief telkens weer op, gedragen door onder anderen Miley Cyrus, Zendaya, Sabrina Carpenter en Ariana Grande. In het laatste seizoen van Hacks werd een Mackie-ontwerp zelfs een verhaallijn, waarbij hij de kostuumontwerper van de serie hielp om een oude witte jumpsuit van Carol Burnett opnieuw te maken.
Dat past bij hoe de rode loper er nu uitziet. Kijk naar de kralen en de pailletten op de Emmy’s van dit jaar en je ziet zijn principe terug. Een simpel silhouet, een oppervlak dat het licht in duizend puntjes breekt, en één accessoire dat de rest uitlegt. Hij heeft dat niet in zijn eentje uitgevonden, maar hij heeft het wel tot een handschrift gemaakt.
Wat hij de mode heeft geleerd
Mackie werkte bijna altijd voor een specifieke vrouw en niet voor een abstract idee. Hij ontwierp naar een lichaam toe, hij wist welk stuk van iemand het best uit de verf kwam en bouwde de jurk daaromheen. Dat is precies waarom zijn stukken decennia later nog gedragen kunnen worden. Kleding die voor een mens is gemaakt, veroudert langzamer dan kleding die voor een moodboard is gemaakt.
Zijn werk hangt inmiddels in het Metropolitan Museum of Art, in het Smithsonian en in het Academy Museum of Motion Pictures. Daarnaast was hij jarenlang jurylid bij RuPaul’s Drag Race en verscheen hij in 2024 in de documentaire Bob Mackie, Naked Illusion.
Dat een jurk uit de jaren zeventig vandaag nog een veiling of een loper kan halen, is niet vanzelfsprekend. Het gebeurt alleen bij ontwerpen die een moment hebben vastgelegd, zoals ook bij de revenge dress van prinses Diana het geval is. Mackie heeft er een stuk of tien van dat kaliber gemaakt, en dat lukt bijna niemand.