Zit er de laatste weken opvallend veel haar in je borstel, in het afvoerputje van de douche of op de schouders van je trui? Dan ben je niet de enige. Veel vrouwen merken dat hun haar in de herfst meer uitvalt dan in de rest van het jaar. ELLE legde op 28 september twee Amerikaanse artsen de vraag voor of daar iets van klopt, en wat je eraan kunt doen. Het korte antwoord is geruststellend. Het lange antwoord is interessanter.
Waarom je haar in de herfst meer uitvalt
Elke haar op je hoofd doorloopt een vaste cyclus. Hij groeit een aantal jaren, komt daarna in een rustfase en valt na een paar maanden uit, waarna er een nieuwe haar uit hetzelfde zakje groeit. Normaal gesproken zitten al je haren in verschillende fasen, zodat je elke dag een beetje verliest zonder dat je het merkt.
Volgens regeneratief arts Robin Smith wijst onderzoek erop dat daar een seizoenspatroon in zit, waarbij in de nazomer en vroege herfst meer haren tegelijk in de uitvalfase komen. Een mogelijke verklaring is de verandering in daglicht, die invloed lijkt te hebben op wanneer haarzakjes in de rustfase gaan. Smith zegt er wel eerlijk bij dat artsen nog aan het uitzoeken zijn waarom dat precies gebeurt. Ook haarchirurg Sachin Parikh, de tweede arts in het stuk, benadrukt dat er nog geen bewezen oorzaak is. Wat wel duidelijk is, is het mechanisme. Gaan er veel haren tegelijk in rust, dan vallen ze ook ongeveer tegelijk uit, en dan zie je dat ineens terug in je borstel.
Ik vind dat eerlijk gezegd een fijne verklaring, omdat hij het schrikmoment wat kleiner maakt. Het haar dat je nu verliest, is geen haar dat niet meer terugkomt. Het is haar dat klaar was, en er groeit al iets nieuws achter.
Uitvallen of afbreken, dat is niet hetzelfde
Een belangrijk onderscheid dat beide artsen maken, is dat tussen uitvallen en haarverlies. Bij uitvallen laten haren los als onderdeel van de gewone cyclus, en ze worden vervangen. Bij echt haarverlies worden de haren die terugkomen steeds dunner en korter, of stopt een haarzakje helemaal met produceren. Dat eerste is tijdelijk, dat tweede vraagt om een arts.
Daarnaast is er nog breuk, en dat wordt vaak met uitvallen verward. Volgens Smith hangt de hoeveelheid haar die je verliest niet af van je haartype, omdat echt uitvallen bij het haarzakje gebeurt. Wat wel per haartype verschilt, is hoe snel je haar breekt. Krullend en kroezend haar is gevoeliger voor droogte en kan breekbaarder zijn, zeker als het weer kouder en droger wordt. Ook strakke staarten, die je in de zomer misschien vaak droeg om het haar uit je nek te houden, kunnen haar laten breken.
Een simpele test is kijken naar de haren die je vindt. Zit er aan het uiteinde een klein wit bolletje, dan is de haar bij de wortel losgelaten. Zijn het korte stukjes zonder bolletje, dan gaat het eerder om breuk. Heb je van nature fijn of dun haar, dan valt het verlies bovendien sneller op. Parikh wijst erop dat je dat vooral bij je haarlijn en scheiding ziet, omdat daar de hoofdhuid het snelst zichtbaar wordt.
Wanneer het weer stopt
Seizoensgebonden uitval is volgens beide artsen meestal tijdelijk. Na een rustfase van een paar maanden laat de oude haar los en begint de nieuwe al te groeien. Een vaste einddatum geven ze niet, maar de boodschap is dat je je haar de tijd moet geven om de cyclus af te maken.
Smith wijst daarbij op iets wat veel mensen over het hoofd zien. Haar vertelt zijn verhaal met vertraging. Wat je vandaag verliest, kan het gevolg zijn van iets van twee tot drie maanden geleden, zoals een periode van flinke stress, een ziekte, hormonale veranderingen, snel afvallen of een tekort in je voeding. Merk je een plotselinge toename, denk dan dus ook terug en niet alleen vooruit.
Wanneer je beter naar de huisarts gaat
Blijft het uitvallen meerdere maanden duren, of zie je dat je haarlijn terugwijkt, je scheiding breder wordt of je haar blijvend minder dik is, dan is het volgens Parikh verstandig om het te laten onderzoeken. Hoe eerder, hoe beter, want het haar dat je nog hebt behouden is minstens zo belangrijk als wat er verloren is gegaan. In Nederland is de huisarts daarvoor het eerste adres. Op Thuisarts lees je welke vormen van haaruitval er zijn en wanneer je contact opneemt. Ook kale plekken, jeuk of een pijnlijke hoofdhuid zijn redenen om niet af te wachten.
Wat je aan je hoofdhuidroutine kunt doen
Normale uitval tegenhouden kan niet, en dat moet je ook niet willen, zegt Smith. Het hoort bij een gezonde haargroei. Wat je wel kunt doen, is zorgen dat je haar in een goede omgeving groeit. Smith ziet de hoofdhuid als een verlengstuk van de huid op je gezicht, en dat is een nuttige manier om ernaar te kijken.
- Wees zacht voor je haar. Beperk hitte van de föhn en de stijltang, en draag je haar niet steeds in een strakke staart of knot.
- Verzorg de hoofdhuid. Was je haar met een milde shampoo en masseer je hoofdhuid tijdens het wassen. Smith noemt ingrediënten als niacinamide voor de barrière van de hoofdhuid, en peptiden en koper-tripeptide-1 voor sterker ogend haar.
- Bescherm tegen droogte. Vooral bij krullen helpt een goede conditioner tegen breuk als het kouder wordt. Lees ook wat een conditioner precies voor je haar doet.
- Let op voeding en stress. Het klinkt als een open deur, maar beide artsen noemen het als basis voor gezond haar.
Een haarserum of hoofdhuidbehandeling kan een fijne aanvulling zijn, maar verwacht er geen wonderen van bij gewone seizoensuitval. Er is volgens Smith niet één ingrediënt dat het oplost. Voor een milde basis kun je kijken naar een natuurlijke shampoo die je hoofdhuid niet uitdroogt.
Eerst niet schrikken
Het belangrijkste advies uit het stuk is misschien wel het simpelste. Raak niet in paniek. Meer haar in de douche betekent niet automatisch dat je blijvend haar verliest. Volgens Smith zijn het patroon, de duur en de mate van uitval wat telt. Houd het een paar maanden in de gaten, wees lief voor je haar en ga naar de huisarts als het niet vanzelf minder wordt.