September is de maand waarin de jas wordt gekocht. Niet omdat het koud is, maar omdat de rekken vol hangen en je weet dat je over zes weken geen keuze meer hebt. Dit jaar duikt er in vrijwel elke winkel hetzelfde model op: het korte, strak gesneden jasje met een staande kraag en een rij knopen of siersluitingen over de voorkant. Who What Wear noemt het de band jacket en wees het op 5 september aan als het model om dit najaar in te investeren. In het Nederlands hebben we er geen fatsoenlijk woord voor, dus laten we het het militaire jasje noemen. De vraag is natuurlijk: koop je dit, of laat je het aan je voorbijgaan?
Wat het precies is
Het model komt uit de fanfare en de militaire kapel: een hoge, staande kraag, een taille die is ingenomen, en aan de voorkant knopen of gedraaide siersluitingen die je bij een gewone jas nooit ziet. Denk aan de hoezen van platen uit de jaren zestig, maar dan zonder het kostuumgevoel. Who What Wear ziet ze inmiddels overal, van Mango, Zara en H&M tot merken als Etro, Khaite en Nili Lotan, en dat is meestal het teken dat een model geen eendagsvlieg meer is.
Het interessante is dat het jasje niet in dezelfde categorie valt als de grote jas die je in januari nodig hebt. Dit is een tussenjas: te dun voor vrieskou, precies goed voor de weken die nu komen en straks weer voor maart. Wie op zoek is naar de echte winterjas, kijkt beter naar wat een winterjas moet kunnen om hem een heel seizoen te dragen.
Waarom het nu overal ligt
Twee bewegingen komen samen. Op de catwalks van herfst en winter 2026 waren de jassen groot en warm, met kragen die het gezicht omlijstten. Tegelijk is er de behoefte aan iets wat je binnen aanhoudt, en daar is de grote shearlingjas te veel voor. Het militaire jasje vult dat gat: het is bovenkleding die je op kantoor, in het café en aan tafel gewoon aanhoudt, omdat het net zo goed als kledingstuk telt.
Daar komt bij dat de vorm iets doet wat weinig jassen doen: de staande kraag en de ingenomen taille maken je bovenlichaam korter en rechter. Bij een gewone bomber of een parka verdwijnt je vorm, bij dit model blijft hij zichtbaar. Dat is waarom het model bij zoveel figuren werkt, en waarom het in een winkelstraat vol identieke pufferjassen meteen opvalt.
Wat het kost
De prijzen die Who What Wear noemt zijn Amerikaans en uit 2026, en lopen ver uit elkaar: 40 dollar voor een katoenen versie van H&M, 80 tot 100 dollar bij Zara, 130 tot 250 dollar bij Mango voor de denim, tweed en jacquard uitvoeringen, en 268 dollar voor een jasje van Amanda Uprichard. Wat de Nederlandse prijskaartjes worden, verschilt per collectie: onze winkels voeren deels andere modellen dan de Amerikaanse webshops, dus reken die dollars niet klakkeloos om.
Wat je er wel uit kunt halen, is de verhouding. Dit is een model dat in de laagste prijsklasse al goed te vinden is, want het effect zit in de vorm en de knopen, niet in de stof. Een tweedversie voelt luxer, maar het silhouet doet het werk. Ik zou hier dus niet mijn jaarlijkse jassenbudget aan uitgeven, en dat budget bewaren voor de grote winterjas die je in januari elke dag draagt.
Kopen of wachten
Kopen als je een korte tussenjas mist en je huidige najaarsjas een vormeloze bomber of een verwassen spijkerjasje is. Dan koop je geen trend maar een gat in je kast, en dat is altijd de beste aankoop.
Wachten als je al twee tussenjassen hebt hangen. Dit model heeft namelijk een risico: het is herkenbaar. Een jasje met siersluitingen en een staande kraag onthoudt iedereen, en dat is precies waarom je er over twee jaar op uitgekeken kunt raken. Wie twijfelt, kan tot november wachten; dan liggen de eerste exemplaren in de uitverkoop en weet je bovendien of je het model in het echt vaak genoeg tegenkomt om het nog te willen.
Nooit kopen als je het alleen mooi vindt op de foto met een lage spijkerbroek en hakken, terwijl je zelf op de fiets naar je werk gaat. Een strakke taille en een fietstas gaan slecht samen, en dat merk je pas in oktober.
Waar je op let in het pashokje
Drie dingen. Ten eerste de schouder: die moet precies op je schoudereind vallen, want juist bij dit model verraadt een te brede schouder meteen dat het jasje niet voor jou is gemaakt. Ten tweede de mouw, die mag tot op de pols vallen en geen millimeter verder, anders wordt het een verkleedjas. En ten derde de sluiting: doe hem in de pashokspiegel dicht en kijk of hij trekt over je borst. Siersluitingen zijn minder rekbaar dan knopen, en trekkende sluitingen zijn niet op te lossen.
Draag je hem open, dan is de rest simpel: iets simpels eronder en verder niets ingewikkelds. Een fijngebreide coltrui, een recht T-shirt of juist een overhemd, en daaronder een broek die rustig blijft. Het jasje is het opvallende stuk, alles eromheen mag saai zijn.
Waar je hem vindt
Bij de ketens hangt het model dit seizoen gewoon in de vaste collectie: H&M heeft de eenvoudige katoenen uitvoering, Zara de versies met siersluitingen en imitatiesuede, en Mango de duurdere stoffen zoals tweed en jacquard. Wil je iets wat niet iedereen heeft, dan is dit bij uitstek een model om tweedehands te zoeken, want de vorm bestaat al decennia. Zoek op Vinted of bij een kringloop op woorden als militair jasje, uniformjasje of kapelmeester, en kijk vooral naar de kraag en de knopen. Oudere exemplaren zijn vaak zwaarder van stof dan de nieuwe, wat in ons klimaat eerder een voordeel is dan een nadeel.
Let bij tweedehands wel op twee dingen die je op een foto niet ziet. De voering is het eerste: in een jasje van dertig jaar oud is die vaak versleten bij de armsgaten, en dat laten vervangen kost bij een kleermaker al snel meer dan het jasje zelf. Het tweede is de schouderpasvorm, want juist dit model laat zich daar bijna niet in vermaken. De mouwlengte is wel op te lossen, de rest zelden.
Nog een overweging voor wie een jas voor jaren wil: kies dan zwart, marineblauw of donkerbruin en geen felle kleur. Een rood jasje met gouden knopen is prachtig in september en herkenbaar in maart, en dat is precies het soort kledingstuk dat je twee seizoenen draagt en daarna niet meer.
Waarmee je hem draagt
Met een rechte of licht uitlopende spijkerbroek is dit najaar de veiligste combinatie, en die past bovendien bij de denimmodellen die nu in de winkel hangen. Bij een rok werkt het ook, mits de rok tot over de knie valt: kort bij kort maakt het geheel al snel te nadrukkelijk.
Voor de schoenen zou ik het rustig houden. Een laars met een lage hak of een loafer past bij de rechte lijn van het jasje. En als het weer omslaat en je het jasje niet meer aan de straat kwijt kunt, is dat het moment waarop warm en gekleed gaan elkaar niet meer hoeven bijten. Zo lang is het niet meer.
